تجربيات يک کارگاه: CMC مي‌شويم!؟

آبان پارسال دو کارگاه آموزشي مشاوره‌ي مديريت به‌فاصله‌ي کمي برگزار شد که من هم در موردشان اين‌جا نوشتم. آن‌جا نوشته بودم که جمع‌بندي من مفيدتر بودن کارگاه آموزشي CMC (گواهي‌نامه‌ي رسمي مشاوره‌ي مديريت شوراي بين‌المللي انجمن‌هاي مشاوران مديريت) است. قصد داشتم در اين کارگاه شرکت کنم که هم‌زماني آن با روز يکي از کلاس‌هاي من که استادش هم بسيار به حضور و غياب حساس بود، باعث شد شرکت نکنم (هر چند ايشان خودش در اين کارگاه شرکت کرده بود و سر کلاس نيامد! :))

انجمن مشاوره‌ي مديريت ايران هفته‌ي پيش مجددا اين کارگاه را با حضور همان استاد دوره‌ي قبل ـ آقاي آنتون فلاريجان باريسيچ (رئيس اجمن مشاوره‌ي مديريت کروواسي و رئيس کميته‌ي گواهي‌نامه‌ي CMC در ICMCI) ـ برگزار کرد و من اين‌بار توانستم در اين کارگاه دو روزه شرکت کنم. تجربه‌ي بسيار جالب و هيجان‌انگيزي بود. بنابراين بد نديدم نکات مهم اين کارگاه را بنويسم:

1- کارگاه با معرفي شوراي بين‌المللي انجمن‌هاي مشاوره‌ي مديريت و گواهي‌نامه‌ي CMC آغاز شد. بحث درباره‌ي ماهيت کار مشاوران و نگاه مشتريان به صنعت مشاوره مبحث بعدي بود. بخش بعدي يک تمرين گروهي براي تعريف صنعت مشاوره‌ با توجه به ويژگي‌هاي خاص بازار ايران بود که استاد را به اين نتيجه رساند که مشاوران ايراني درک بسيار خوبي از صنعت مشاوره دارند. با بحث درباره‌ي وضعيت صنعت مشاوره در دوران رکود و بعدتر، يک تمرين گروهي براي طراحي يک بيزينس مدل جديد براي يک شرکت مشاوره در ايران روز اول به پايان رسيد. روز دوم هم به ارايه‌ي بيزينس مدل‌هاي طراحي شده و بحث درباره‌ي آن‌ها و بررسي فرايند استاندارد مشاوره‌ي مديريت گذشت.

در مجموع به‌نظر مي‌رسيد که ما مشاوران ايراني واقعا درک خوبي از ماهيت کار مشاوره داريم و مشکل از جانب کارفرماها است که بلد نيستند از ما درست استفاده کنند! 🙂

2- پرزنت بعد از ظهر روز اول به بحث روندهاي صنعت مشاوره در دوران رکود اختصاص داشت. نکته‌ي بانمک‌اش اين بود که دقيقا خدماتي که الان در دنيا خريداري ندارند در ايران کاملا روي بورس هستند و بالعکس! مثلا در دنيا الان مشاوره‌ در زمينه‌ي کاهش هزينه‌ها کم‌ترين تقاضا را دارد؛ چيزي که در صدر نيازهاي بازار ايران قرار دارد.

3- چند آمار جالب: در دنيا در حال حاضر بين 300 تا 400 هزار مشاور مديريت داريم! مشاوره‌ي مديريت از نظر اندازه‌ي بازار سومين کسب و کار خدماتي جهان است! حدود 10 هزار نفر در دنيا گواهي‌نامه‌ي رسمي CMC دارند.

4- تا سال 2012 استاندارد ايزوي خدمات مشاوره هم به‌تصويب مي‌رسد و اجرايي خواهد شد.

5- هر 3 سال کار کردن به‌عنوان مشاوره‌ي مديريت برابر 15 سال سابقه‌ي مديريت است! (پيش‌نياز CMC شدن يکي از اين دو تا است.)

6- مهم‌ترين مشکل مشاوران در سراسر دنيا مثل ما مشاوران ايراني پول گرفتن از کارفرماست!

در حاشيه‌ي اين کارگاه، يک خبر مهم اعلام شد: ، به احتمال بسيار زياد تا يک ماه آينده به‌عضويت رسمي ICMCI در مي‌آيد و در نتيجه مي‌تواند به‌صورت رسمي گواهي‌نامه‌ي CMC را هم صادر کند. همين کارگاهي که ما شرکت کرديم، پيش‌نياز آموزشي اين کار است و در کنارش داشتن سابقه‌ي کار لازم، نوشتن داستان موفقيت از دو سه تا پروژه‌ي انجام شده در سال‌هاي اخير و در نهايت پرزنت يکي از آن‌ها براي داوران داخلي مسير دستيابي به مدرک CMC است. همين که داوران داخلي هستند و مدرک بين‌المللي، به‌نظرم مسئله‌ي بسيار مهمي است.

دو تا اتفاق بانمک هم در حاشيه‌ي اين کارگاه افتاد که مي‌نويسم‌شان: يکي اين‌که وقتي استاد درباره‌ي پول ندادن کارفرماها صحبت کرد، از ما پرسيد شما چه راه‌کاري داريد؟ يکي از دوستان مشاور گفت ما “شرخر” استخدام مي‌کنيم. مترجم بنده خدا مانده بود چطور اين اصطلاح را ترجمه کند!

دومي که بانمک‌تر هم بود اين‌که استاد مي‌خواست يک سايت اينترنتي را به ما نشان بدهد که بعدا استفاده کنيم. خلاصه وارد سايت شد و روي يکي از پيوندهاي داخل سايت کليک کرد … 5 دقيقه‌اي مترجم و بچه‌ها داشتند براي ايشان توضيح مي‌دادند که جريان اين صفحه‌ي پيوندها چيست!

در مجموع کارگاه بسيار خوبي بود. شايد خيلي هم نکات جديدي براي اغلب ما به همراه نداشت؛ اما هم‌نشيني با تعداد زيادي مشاور حرفه‌اي (و البته مثل خودم جوان!) و شبکه‌سازي و تبادل تجربيات با آن‌ها، فرصت جالبي بود که واقعا از آن لذت بردم. ديدن اين همه مشاور جوان و علاقه‌مند با ايده‌هاي بسيار خوب در مورد کار مشاوره لذت مضاعفي براي من به‌همراه داشت.

بعدا در مورد برخي نکات فني جالبي که از اين کارگاه ياد گرفتم هم خواهم نوشت. اميدوارم خيلي زود امکان CMC شدن و در نتيجه فراهم شدن زمينه براي ورود به بازارهاي جهاني مشاوره براي مشاوران توان‌مند ايراني ايجاد شود. به اميد آن روز.

6 ويژگي يک مشاور مديريت خوب

داشتم مستندات استاندارد مشاوره‌ي مديريت CMC را ورق مي‌زدم؛ رسيدم به اسلايدي که 6 ويژگي يک مشاوره‌ي مديريت خوب را ذکر کرده بود:

  • صداقت: هميشه اول‌ نيازها و خواسته‌هاي مشتري.
  • هوش‌مندي: براي دنبال کردن دقيق موقعيت‌ها و طراحي راه‌حل‌هاي مناسب.
  • توانايي برقراري ارتباط: گوش دادن به همان خوبي حرف زدن.
  • ذهن جستجوگر: هر مسئله‌اي بايد يک راه‌حل داشته باشد.
  • رواني بيان: چه در حرف زدن و چه در نوشتن.
  • شخصيت: براي خوب رفتار کردن با افراد در سطوح گوناگون مديريتي و کارشناسي.

کارگاه‌هاي آموزشي مشاوره‌ي مديريت

خوش‌حال‌ام که بالاخره در اين کشور ما يک عده دارند احساس مي‌کنند کار مشاوره‌ي مديريت يک کار جدي و بسيار حرفه‌اي است و نيازمند داشتن دانش‌ها و مهارت‌هاي خاص خودش.  در آذر ماه ام‌سال دو کارگاه آموزشي در زمينه‌ي مشاوره‌ي مديريت برگزار مي‌شود:

  • کارگاه آموزشی بین المللی متدولوژی، فرآیند، معماری و ابزارهای مشاوره مدیریت براساس استاندارد معتبر بين‌المللي CMC انجمن بين‌المللي مشاوران مديريت (اطلاعات بيش‌تر )
  • دومین دوره کارگاه بین المللی مشاوره مدیریت انجمن بين‌المللي مديران ايراني (اطلاعات بيش‌تر اين‌جا)

انجمن بين‌المللي مديران ايراني (i-aim) دومين دوره‌ کارگاه‌اش را برگزار مي‌کند؛ اما دوره‌ي CMC براي اولين بار در ايران برگزار مي‌شود و همين، جذاب‌ترش مي‌کند. من چند وقتي بود که قصد داشتم در مورد کارگاه انجمن بين‌المللي مديران ايراني بنويسم؛ اما وقت و حوصله و تنبلي اجازه نمي‌داد که الان مي‌گويم چه به‌تر! در مورد اين دو کارگاه يک جا مي‌نويسم.

چند نکته در مورد کارگاه i-aim:

  • کارگاه i-aim، عملياتي‌تر از کارگاه CMC است؛ اما از نظر من دچار مشکل پراکندگي است و چندان جامعيت ندارد. يک اشکال اساسي کارگاه i-aim تمرکز شديدش بر مسئله‌يابي و حل مسئله براساس داده‌هاي کمي است؛ چيزي که در ايران تقريبا انجام‌اش به دليل در دسترس نداشتن داده‌هاي دقيق، معتبر و به‌روز غيرممکن است. يادم هست براي يک پروژه‌ي استراتژي براي يک شرکت ساختماني، کلي وقت گذاشتيم تا اطلاعات لازم را جمع کنيم و نشد؛ چون اولا بخش عمده‌اي از اطلاعات قديمي و غيرقابل اطمينان بودند؛ ثانيا هيچ مرجع واحدي براي انتشار اطلاعات مربوط به بازار مسکن در کشور وجود ندارد (و هم‌پوشاني و تناقضات عجيب و غريبي بين آمارهاي مثلا بانک مرکزي، مرکز آمار ايران و شهرداري تهران وجود دارد!!!) و ثالثا دسترسي به اطلاعات خيلي وقت‌ها ميسر نيست (مثلا سايت مرکز آمار ايران ييهو دو سه روزي خراب شد!) بنابراين هر چند مشاوره بر مبناي فکت‌ها و داده‌‌هاي عميق خوب است؛ اما در ايران عملا چندان امکان‌پذير نيست.
  • کارگاه i-aim البته از نظر پنل‌هاي حاشيه‌اي‌اش و البته آدم‌هايي که احتمالا حضور خواهند داشت، بسيار قابل توجه و مهم است؛ مخصوصا دو پنل آخرش، يعني: چالش‌های مشاوره مدیریت در ایران (آقاي مهندس مؤمني ـ مديرعامل شرکت ما حاسب سيستم) و پانل مشکلات مشاوره مدیریت در ایران (آقايان آشتياني و هاشمي.) اولي قبلا در دانشکده‌ي مديريت و اقتصاد دانشگاه صنعتي شريف ارايه شده و بسيار عالي و قابل توصيه است. من پاسخ خيلي از سؤالات‌ام را در مورد مشکلاتي که در سطح مديريت پروژه (و نه در سطح کارشناسي) با آن‌ها مواجه بوده‌ايم از زبان آقاي مؤمني گرفتم. در مورد دومي هم قبل‌تر آقاي مهندس آشتياني (مديرعامل شرکت مشاوره‌ي مديريت آريانا) مقاله‌اي نوشته بودند تحت عنوان دلایل دلسردی مدیران ایرانی از ابزارهای مدیریتی که اگر اين پنل با آن مقاله مرتبط باشد، اين پنل هم کاملا مفيد خواهد بود. يکي دو تا پنل هم در مورد بازار جهاني مشاوره‌ي  مديريت است که من خيلي نمي‌توانم در مورد محتواي‌شان اظهارنظر کنم؛ اما احتمالا بايد مفيد باشند.

با توجه به دو نکته‌ي فوق به نظرم کارگاه i-aim از نظر بازآموزي و تبادل تجربيات مشاوران باتجربه‌تر مفيد باشد؛ نه براي مشاوران جوان‌تر و کم‌تجربه‌اي مثل من. در مقابل کارگاه CMC، کاملا بر آموزش فرايند مشاوره متمرکز است. اگر به برنامه‌ي دوره در (فايل PDF است) نگاهي بياندازيد؛ مي‌بينيد که در اين کارگاه دو روزه به صورت مختصر و مفيد با الف تا ي يک پروژه ي مشاوره آشنا خواهيد شد. همان‌طور که در ابتدا اشاره کردم، CMC استاندارد بين‌المللي مشاوره‌ي مديريت است که در قالب مدلي تحت عنوان مدل شايستگي (Competency Framework) تدوين شده است. اين مدل را در شکل زير مشاهده مي‌کنيد:

اين شکل اين‌قدر گويا هست که لازم نباشد من توضيحي اضافه کنم. فقط اين‌که اين شکل سندي را پشت سر خودش دارد که البته متأسفانه در سايت icmci يافت مي‌نشود! من اين سند را (که شکل فوق هم از آن برداشته شده) قبل‌تر از جاي ديگري گرفته بودم که مي‌توانيد آن را از اين‌جا دريافت کنيد.

با جمع‌بندي توضيحات فوق، من به احتمال زياد در کارگاه CMC شرکت مي‌کنم.