همين چند روز پيش بود كه فيسبوك، اينستاگرام را با رقم نجومي يك ميليارد دلار خريد. اينستاگرام فقط در 17 ماه از صفر به يك ميليارد دلار رسيد. اما اين فقط يك نمونه از ماجراهاي شگفتانگيز اين سالها است. گوگل و فيسبوك و آمازون و قبلتر از آنها اپل و مايكروسافت همه و همه از يك “گاراژ” شروع شدند: چند نفر جوان و يك ايدهي فوقالعاده كه در زمان مناسب به بازار عرضه شد، دنيايي را زير و رو كردند و بهقول استيو جابز “ضربتي بر كهكشان زدند.” اين اينفوگرافيك جالب را ببينيد تا نمونههاي ديگري از اين جوانان موفق را ببينيد.
آيا دستيابي به موفقيت مثل استيو جابز و بيل گيتس و گوگليها و فيسبوكيها ممكن است؟ يا نه؛ خود آنها و از آن مهمتر، جامعهي محل زندگيشان داراي ويژگي خاصي بودند كه آنها را به اين نقطهي درخشان رساند؟ شايد؛ اما همهي ماجرا اين نيست. اينجا اين سؤال مطرح ميشود كه پس چرا اين همه افراد موفق در كسب و كار را در ايران هم داريم كه آنها هم از جايي شبيه “گاراژ” شروع كردهاند؟ ماجراي زندگي آقاي بهروز فروتن بنيانگذار صنايع غذايي بهروز شايد تنها يك نمونهي معروفش باشد.
بنابراين بايد بگوييم كه راهاندازي و توسعهي كسب و كارهاي كوچك هم قواعد و اصولي دارد كه با كمي اغماض در تمام دنيا مشابهاند. ماجرا از اين قرار است كه يك آدم خلاق يك ايدهي فوقالعاده را در زمان مناسب تبديل به يك محصول يا خدمت ميكند و به بازار عرضه ميكند. اما در پسِ همين يك جمله دنيايي نهفته است!
در دو سه سال اخير با داغ شدن موضوع استارتآپهاي اينترنتي در جهان و البته بنابر تأثيراتي كه از گذراندن دورهي MBA گرفتم، به موضوع توسعهي كسب و كارهاي كوچك علاقهمند شدم. سال گذشته هم درگير پروژهاي شدم كه به موضوع حمايت دولت از توسعهي كسب و كارهاي كوچك حوزهي آيتي ميپرداخت. با بررسيهايي كه انجام دادم متوجه شدم كه چند نكته در اين مورد قابل توجه است:
1- وجود تعداد زيادي از افراد خلاق و صاحب ايده كه بهدنبال راهاندازي كسب و كار خود هستند (بهويژه در حوزهي آيتي.)
2- عدم آگاهي بسياري از اين افراد از اصول و قواعد علمي و عملي راهاندازي و توسعهي كسب و كار.
3- تعداد زياد افرادي كه بدون داشتن صلاحيتهاي علمي و فني خود را بهعنوان مشاور اين حوزه معرفي ميكنند و با نوشتن و برگزاري كلاس و سمينار، به افراد خلاق و مشتاق آدرس اشتباهي ميدهند.
4- و از همه جالبتر: تقريبا تمام تمركز دروس كارآفريني در ايران روي موضوع بسيار مهم “طرح كسب و كار” و “مدل كسب و كار” است؛ اما تمام ماجرا اين نيست. براي راهاندازي و توسعهي يك كسب و كار، لازم است يك فرد كارآفرين اطلاعات گستردهتري نسبت به اصول نوشتن “طرح كسب و كار” داشته باشد.
بنابراين با توجه به درخواستي كه برخي از دوستان از من كرده بودند، تصميم گرفتم تا در اين مورد دست به تحقيق بزنم و مجموعه مطالبي را براي افراد علاقهمند تهيه كنم. از اين هفته اين دورهي آموزشي با طرح اين مقدمه آغاز شد. طرح اين دورهي آموزشي شامل بيست درس بهشرح زير خواهد بود:
- تعريف و ويژگيهاي كسب و كارهاي كوچك
- كارآفرين كيست؟
- مراحل توسعهي كسب و كار كوچك
- نوآوري
- توسعهي كسب و كار كوچك: چه اطلاعاتي بايد داشته باشيم؟
- ايدهپردازي
- مدل كسب و كار چيست؟
- تدوين مدل كسب و كار
- انتخاب شيوهي مالكيت كسب و كار
- تدوين استراتژي براي كسب و كارهاي كوچك
- سازماندهي
- منبعيابي
- تدوين فرايندها و سيستمها
- انتخاب و توسعهي فناوري
- بازاريابي و فروش
- اشتباهات معمول
- بهترين تجارب براي موفقيت
- چرخهي عمر و بلوغ
- مديريت عمليات
- شاخصهاي كليدي موفقيت
هر يك از اين درسها در يك هفته در قالب يك پست مطرح خواهد شد. تلاش من بر اين است كه طي اين بيست درس در كنار هم با كليدهاي اصلي راهاندازي و توسعهي يك كسب و كار آشنا شويم. قطعا جزئيات بسياري در اين مجموعه پستها امكان مطرح شدن نخواهند داشت؛ اما با در دست داشتن اين كليدها ميتوان به دنبال اين جزئيات هم رفت. البته در آينده تلاش خواهم كرد تا برخي مباحث مهمتر را بهصورت دقيقتر بررسي كنم. اميدوارم بعد از بهپايان رسيدن اين مجموعهي بيست درسي، بتوانم با جمعبندي و توسعهي مطالب مطرح شده و پرداختن به جزئيات ضروري دورههايي آموزشي آنلاين و آفلايني را هم در اين زمينه طراحي و برگزار كنم.
سفر ما براي توسعهي كسب و كار كوچكمان از همين امشب آغاز شد: در 5 ماه آينده هر هفته دوشنبهها در كنار هم خواهيم بود.
