واژهی Business سالهاست که در فضای تجارت و رسانههای ایران بهگوش میرسد. در فارسي بهصورت متداول به “بازرگاني” برميگردانند که معني دقيقي نيست. علاوه بر آن برابرگزینی “بازرگاني” در این زمینه به سالها قبل باز ميگردد و امروزه ميدانيم که Business موضوعی بسيار فراتر از “بازرگاني” و “تجارت” صرف است و در نتيجه ترجمهي “کسبوکار” (و بهروایت بعضی علما کاروکسب) براي آن مناسبتر است.
معمولا وقتي واژههای “کسبوکار” و “مدیریت” بهمیان ميآيند، مفاهیم زيادي به ذهن ما ميرسد که اغلب با ماهيت وجودي اين حوزهی مهم تخصصی در دنیای امروز ارتباط مستقيمي ندارند. شاید یک علت این موضوع آن باشد که خوشبختانه در طول یک دههی اخیر در رسانههای مختلف آنقدر دربارهي اين رشته گفتهاند و شنيديم و خواندهايم که تقريبا همه ميدانيم که مدیریت و کسبوکار يعني چه و به چه دردي ميخورد. تعداد بسیار بالای متخصصان و فارغالتحصیلان رشتهی مدیریت و مدیریت اجرایی (MBA) و تعداد و تنوع دورههای مدیریتی در حال برگزاری در کشور و عطش مدیران و مهندسان و حتی پزشکان و فارغالتحصیلان سایر رشتههای علوم انسانی و عموم فعالان فضای تجارت و کسبوکار به ورود به این دورهها همگی نشان از آن دارند که اهمیت حیاتی “مدیریت” در دنیای امروز در ایران نیز بهخوبی شناخته شده است. امروزه بسیاری از مدیران و فعالان کسبوکار به نقش کلیدی دانش و مهارتهای مدیریت در موفقیت کسبوکار خود پی بردهاند و هر روزه مطالب عمومی و تخصصی بسیاری در این حوزه در فضای رسانههای ایرانی ـ اعم از رسانههای چاپی و فضای مجازی ـ منتشر میشوند.
اگر به سابقهی آموزش مدیریت در جهان نگاه کنیم اولین دانشکدهی کسبوکار با نام “مدرسهی کسبوکار تاک” در سال 1900 در ایالات متحدهی آمریکا تأسیس شد که در آن رشتهای بهنام “کارشناسی ارشد علم تجارت” تدریس میشد. این رشته، پیشدرآمدی بود بر تأسیس رشتهی امبیای که در سال 1908 توسط مدرسهی مدیریت کسبوکار دانشگاه هاروارد انجام پذیرفت. در این مدرسه برای اولین بار در جهان دورهی امبیای با ۱۵ عضو هیئت علمی به علاوه ۳۳ دانشجوی عادی و ۴۷ دانشجوی خاص ارائه میشد.
امروزه بازار آموزش مدیریت و کسبوکار يک بازار بسيار گران و در عين حال پولساز در سراسر جهان است که البته مختصات کليدي آن هم تغييرات زيادي کرده است. مهمترين نکته اين است که امروزه، مخاطبان و مشتريان دورههاي آموزشي مدیریت ديگر صرفا مدیران کسبوکارها و سازمانهای دولتی و عمومی نيستند. امروزه عملا آموزش مدیریت برای حداقل سه گروه زیر حیاتی است:
- کساني که ميخواهند کسبوکار خودشان را راه بياندازند یا در حال مدیریت آن هستند؛
- افرادی که در سطوح مدیریتی و کارشناسی در بخشهای مختلف سازمان درگیر مسائل مدیریتی و سازمانی هستند؛
- مشاوران مديريت.
البته حتی اگر کسی در حال حاضر جزو افراد این سه دسته نباشد نیز آموزش مباحث مدیریتی برای زندگی بهتر و دستیابی به اهداف و موفقیتهای شخصی برای وی مفید خواهد بود.
