ماه: اکتبر 2010

من و يک جاده‌ي چشم به راه

جاده‌اي از شب، تا خلوت ماه

آخرين خانه‌ي اين جاده تويي

اتفاقي که نيفتاده تويي …

سهيل محمودي

پ.ن. و اضافه مي‌کنم اتفاقي که نخواهد افتاد هم، خودِ تويي! 🙁

از زماني که دوست خوبم علي آقاي سرزعيم کتاب مديران و چالش‌هاي تصميم‌گيري را ترجمه کرد و با حوزه‌ي بسيار جالب روان‌شناسي تصميم‌گيري آشنا شدم تا زماني که سر کلاس درسي دکتر عيسايي عزيز ـ که اسم‌اش تحقيق در عمليات بود ولي در واقع روش‌هاي تصميم‌گيري را در بر مي‌گرفت ـ  جذابيت و کاربردهاي اين حوزه براي‌ام آشکارتر شد؛ يکي از جذاب‌ترين و در عين حال مهم‌ترين حوزه‌هاي مطالعه‌ي من همين مباحث مربوط به روان‌شناسي تصميم‌گيري و خطاهاي شناختي بوده است. مهم‌ترين چيزي که از اين مطالعات آموختم اين بود که براي تصميم‌گيري درست مهم‌تر است که بدانيم چطور نبايد تصميم‌ گرفت، به جاي اين‌که بدانيم چطور بايد تصميم‌ گرفت! سعي مي‌کنم هر چند گاهي در اين حوزه هم به مطالب جالبي که خواندم بپردازم.

امشب اين مقاله‌ي جالب را در سايت راديو ملي آمريکا (NPR) ديدم. خانم دکتر آنيتا وولي استاد رفتار سازماني دانشگاه کارنگي ملون در تحقيقي در مورد هوش جمعي به نتايج جالبي رسيده است. خلاصه‌ي نتايج به دست آمده از مطالعه‌ي خانم دکتر وولي:

1. هوش جمعي با هوش افراد عضو گروه رابطه‌اي ندارد و از آن کاملا مستقل است (پس خرد جمعي هم يک فرايند سيستماتيک است.)

2. در گروه‌هايي که در آن‌ها افراد فرصت برابري براي اظهارنظر و مشارکت در مباحث را براي دست‌يابي به تصميم جمعي دارند، گروه در مجموع باهوش‌تر است.

3. نتايج گروه‌هايي که در آن‌ها نظر يک نفر بر نظرات سايرين غلبه دارد، در مجموع از گروه‌هايي که در بند شماره‌ي دو توصيف شدند بدتر است.

4. جالب‌ترين نتيجه: هر چقدر تعداد خانم‌هاي حاضر در گروه بيش‌تر باشد، هوش جمعي گروه نيز در مجموع بيش‌تر است! دکتر وولي معتقد است علت، اين است که هوش جمعي به کيفيت حساسيت اجتماعي (quality of social sensitivity) وابسته است که به صورت متوسط زنان از سطح بالاتري از آن نسبت به مردان برخوردارند.

مي‌توانيد براي تقويت زبان انگليسي پادکست اين برنامه را هم از اين‌جا دانلود کنيد.

خدايا اگر من اندکي صبر که تو از من مي‌خواهي ندارم، تو که مهر بي‌پاياني که من از تو مي‌خواهم را داري!

گفتگو درباره‌ي حقيقت دو طرف دارد: کسي که حقيقت را بگويد و کسي که حقيقت را بشنود.

هانري ديويد توريو

کتاب‌هاي مديريت و برنامه‌ريزي استراتژيک يک ويژگي بسيار جالب دارند که خواندن‌شان را براي من جذاب مي‌کند. هميشه اول کتاب يا در مقدمه‌ يا فصل اول، يک شکل شماتيک از فرايند مديريت / برنامه‌ريزي استراتژيک آن کتاب وجود دارد که به خوبي به شما نشان مي‌دهد که چه مباحث و مفاهيمي قرار است در اين کتاب مطرح شود و ترتيب و تقدم و تأخر مطالب کتاب چگونه است. اين نقشه‌ي کتاب، خيلي قشنگ ساختار مشخصي را در ذهن خواننده ايجاد مي‌کند که کتاب را بايد چطوري بخواند (مخصوصا اگر خواننده کل مطالب کتاب را لازم ندارد، اين‌که از کجا شروع کند و کجا تمام کند را بفهمد. به‌عنوان مثال فرض کنيد من فقط بخش ارزيابي محيط خارجي سازمان را لازم دارم.)

من در ساير کتاب‌ها چنين نقشه‌اي را نديده‌ام. البته روشن است که منظورم توضيحات مشروحي که معمولا در مقدمه يا فصل اول در مورد محتواي کتاب داده مي‌شود نيست و دقيقا همين نمايش ِشماتيکِ محتويات کتاب را در نظر دارم. ضمنا اين نقشه حتما با مطالبي که براي معرفي کتاب اين طرف و آن طرف نوشته مي‌شود هم کاملا متفاوت است.

چند شب پيش داشتم به همين فکر مي‌کردم که داشتن نقشه‌اي براي خواندن يک کتاب ـ به‌ويژه کتاب‌هاي مربوط به علوم انساني و مديريتي ـ مي‌تواند خيلي براي آدم مفيد باشد. چه خوب بود خيلي از اين کتاب‌ها ـ مخصوصا قطورهاي‌شان ـ چنين نقشه‌اي را اول‌شان داشتند (مثلا فکر کنيد کتاب فرمان پنجم با آن جذابيت استثنايي‌اش چنين نقشه‌اي داشت؛ آن وقت جذابيت‌اش مثلا در برابر کتاب مديريت استراتژيک فرد ديويد چند برابر مي‌شد!) اصلا شايد يکي از دلايل تنبلي ما هم براي جدي‌خواني همين باشد که قبل از شروع کتاب نقشه‌ي مشخصي از آن کتاب دم دست‌مان نداريم تا بدانيم کتاب را چطور بخوانيم، سر و ته آن را چطور پيدا بکنيم و اصلا کجاهاي کتاب به دردمان مي‌خورد و کجاهاي‌اش نه!

چنين نقشه‌اي حتي در خواندن رمان ـ مخصوصا رمان‌هاي رئاليسم جادويي و جريان سيال ذهن‌ ـ هم مي‌تواند به آدم کمک کند. مثلا يادم هست که اول کتاب صد سال تنهايي مارکز بزرگ، شجره‌نامه‌ي خاندان آرکاديو به صورت شماتيک ترسيم شده بود تا آدم وسط داستان، آن همه آرکاديوي مختلف و تکراري را با هم قاطي نکند! چند وقت پيش هم جايي خواندم براي کتاب بزرگ جي آر آر تالکين ـ يعني ارباب حلقه‌ها ـ کتابي نوشته شده که تقريبا هدف‌اش ترسيم چنين نقشه‌اي براي خوانندگان است.

خوب بايد براي حل اين مشکل هم فکري کرد. من دو راه‌حل کلي به نظرم مي‌رسد:

1. همان‌طور که خيلي‌ها از کتاب‌هاي خوبي که مي‌خوانند خلاصه تهيه مي‌کنند، شايد بشود هر کس کتاب خوبي خواند از آن کتاب نقشه‌اي هم براي بقيه تهيه کند (اين کار را من قبلا براي کتاب بسيار نازنين رقص فيل‌ها در اين‌جا البته به صورت متني و نه گرافيکي انجام داده‌ام.)
2. شايد هم بشود موقعي که کتابي را براي خواندن در دست مي‌گيريم، اول‌اش با ورق زدن کتاب و خواندن آن‌جا و اين‌جاي‌اش و يا حتي خواندن مقدمه يا فصل اول کتاب، چنين نقشه‌اي را تهيه کنيم (اين يکي احتمالا براي کتاب‌هاي ادبياتي جواب نمي‌دهد.)

يک چيز ديگري هم به نظرم مي‌رسد و آن تهيه‌‌ي نقشه‌اي از ايده‌هاي مطرح شده در يک کتاب است (اين يکي هم براي من خيلي جذاب است و قبلا  اين‌جا البته باز به صورت متني براي کتاب خواندني شرکت سهامي حيوانات انجام داده‌ام.)

اين ايده خيلي خام است و شايد هم اصلا درست نباشد. خوش‌حال مي‌شوم در موردش نظر بدهيد.

اين هم لينک‌هاي اين هفته:

پژویان، دلار، طلا (نمونه‌اي واضح از سفسطه‌هاي معمول اين روزهاي اقتصاد ايران. اين چيزي که صادق نوشته يک اشتباه بسيار معمول در استدلال و تصميم‌گيري است: هم‌بستگي را به معناي عليت گرفتن!)

غول هزینه ساز، جلسات بی فایده و نکاتی که باید در هنگام ایجاد تغییر در سازمان بدانیم (اين وبلاگ، وبلاگ جديدي در حوزه‌ي آي‌تي و مديريت است که همين‌جا ورود آقاي مهدي عرب عامري را به جمع آي‌تي‌نويسان تبريک عرض مي‌کنم. تا اين لحظه ايشان دو مطلب نوشته‌اند که هر دو بسيار خواندني و براي من آموزنده بودند.)

یک عدد وبلاگ Techcrunch لطفا! (اين هم نوشته‌ي امير مهراني عزيز در مورد فروش 25 ميليون دلاري يک وبلاگ و درس‌هايي که بايد از آن بگيريم.)

چند نکته درباره تحولات جدید در نرخ ارز (از دکتر حجت قندي)

مرکزی برای کمک به انتشار مقاله و مدارک اپلای (خبر خوبي که از زبان علي آقاي سرزعيم عزيز شنيديم.)

دلایل افزایش نرخ ارز (مطلب خواندني ديگري از صادق الحسيني دوست عزيزم. خوش‌حال‌ام که صادق دوباره دارد مرتب مي‌نويسد.)

تفکر رنگی (يک مطلب بسيار خواندني از امير مهراني در مورد کاربردهاي نقشه‌هاي ذهني)

انصراف از مصاحبه استخدامی (باز هم از امير مهراني. من هم اين هفته يک مطلب در مورد اصول رزومه‌نويسي نوشتم که اين‌جا ببينيدش.)

گودر گزاره‌ها:

زاويه چرا پاداش‌های تشریفاتی مهمند؟

منم می‌خوام مدیر بشم (کاريکاتورهاي مديريتي انتخاب شده توسط من در سايت گل‌آقا! اسمايلي خودتحويل‌گيري. :))

نكات مديريتي چرا تامین مالی برای کسب‌و‌کار‌های کوچک دشوار است؟

خطر بازگشت نظام چند نرخي ارز (بسيار خواندن‌اش را توصيه مي‌کنم)

روانشناسي جوگير شدن ! (کل لينک‌هاي اين هفته را نخوانديد هم نخوانديد؛ لطفا اين يکي را حتما بخوانيد!)

چرا فيس بوک آبی است؟ (اسرار مارک زوکربرگ بنيان‌گذار فيس‌بوک)